بنەمای پەرەگراف متمانەیە

گۆڕان و دوو قسە

گۆڕان و دوو قسە


نووسینی: پەیكار عوسمان

گۆڕان و ئومێد
گۆڕان بەمانای كەلیمە ئومێدبوو. بەڵام زیادە وەكو نوقسان وایەو گۆڕانیش زیاد لەپێویست ئومێدی هێنا. ئیتر ئەو زیادەیە سەری مایەی خواردو بوو بە نائومێدی.

گۆڕان و پۆپۆلیزم
گۆڕان هاتە سەر دۆخێك هەرچی بوتایە ڕاستبوو. دەی هەر وتنی ڕاستییەكە كافیبوو. حەماسەتبازی و هاشوهوش و مەنتقی قەرەباڵغی هیچ پێویست نەبوو. ئاخر كاتێ ڕاستی ئەخەیتە قوماری جەماوەربازییەوە، ئیتر بۆی هەیە بیدۆڕێنیت، ئەگەرچی ڕاستییەكەش لای تۆیە!

گۆڕان و هۆشیاریی
ئەوە راستە كە گۆڕان پلەیەك هۆشیاریی سیاسی ئێمەی بەرزكردەوە. بەڵام بەهۆی ڕەشوسپیكردنی دنیاوە، جارێكی تر، هەر خۆی بووەوە بە ڕێگر لەبەردەم بەرزبوونەوەی هۆشیاریمان بۆ ئاستیكی تر. ئاخر ئەویش كرانەوەی نەهێنا، بەڵكو دیسان شتەكانی لە خۆیدا داخست و وتی من فریشتەم و ئەوانیتر شەیتان. دەی ئەمەش هەمان عەقڵە داخراوە كۆنەكەیەو هەر ئەمەشبوو كە پێویستبوو بیگۆڕین!

گۆڕان و دەرفەت
گۆڕان هەلێكی گرنگبوو بۆ هەستانەوەی هەرێم و دەستپێكردنەوەی سەرەتایەكی نوێ. هەر بۆ نمونە ئەگەر بڕێك لە دیدەكانی گۆڕان بخرایەتە چوارچێوەی حكومڕانیمانەوە، ئێستا بەم فەشەلە گەورەیەی حوكمڕانی نەگەیشتین. ئەوەش ڕاست نیە كە مێژوو غەدرمان لێئەكاو دەرفەتمان ناداتێ. ئەوە ڕاستە كە ئێمە خۆمان میلەتێكی دەرفەتكوژین.

گۆڕان و هەماهەنگی
كێشەیەكی گەورەی عەقڵیەتی ئێمە، مەسەلەی تاكڕەوی و هەرخۆم هەرخۆمە. سیاسەتی دروستیش هەماهەنگی و كاری هەمووانە بۆ ئامانجێكی گشتی. هەڵەی گۆڕان ئەوەبوو، كە ئەویش دیسان عەقڵیەتی هەرخۆمی تۆخكردەوەو ئەویش دیسان عەقڵیەتی هەماهەنگی نەهێنا. خۆ گۆڕان ڕێكەوتنی لەگەڵ ئەملاولایا ئەكرد، بەڵام پێشتر ململانێ ی تا ئەو ئاستە زبرو توندە بردبوو، كە ئیتر "متمانە" هەر بەشی ئیمزاكردنی ڕێكەوتنەكەی ئەكرد، نەك بەشی جێبەجێكردنی!

گۆڕان و ئۆپۆزسیۆن
لە سیستەمێكی تەندروستا، حكومەت خۆی سوڵتەیەو موعارەزەش موعارەزەی حكومەتە. بەڵام لای ئێمە سوڵتەی راستەقینە لای حیزب و سەركردەو بنەماڵەكانە نەك لای حكومەت. دەی گۆڕانیش ئەبوو موعارەزەی ئەو سوڵتەیەی دەرەوەی حكومەتبێ لە بەرژەوەندی دامەزراوەكان، نەك موعارەزەی سەرسەختی كابینەكەی بەرهەم ساڵح بێ، كە ئەیویست جۆرێك لە حكومڕانی تەندروست و دامەزراوەیی مومارەسە بكات!
لەڕاستیداو لەو كاتەدا، سەرۆكی حكومەت و گۆڕان، هەردوكیان موعارەزەبوون و هەردوكیان هەمان شتیان ئەویست. كەچی لەبری ئەوەی پشتیوانی یەكبن بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی یاساو دامەزراوە، دوژمنانە بەرامبەر یەك وەستابوون لە بەرژەوەندی دەسەڵاتە مافیاییەكانی دەرەوەی یاساو دامەزراوە!

گۆڕان و مۆدێل
گۆڕان لەوەدا زێڕی هێنا، كە پەنای نەبرد بۆ مۆدێلی چەكداری. بەڵام لەوەدا خراپی هێنا، كە زۆرجار هەر بە عەقڵی چەك و نەفەسی شەڕ ململانێ ی ئەكرد! خۆ ئەگەر لەبری پەلەپەل و هەنێ خیتابی توندو ئینقیلابیی، خیتابێكی نەرم و نەفەسێكی عەقڵانیی درێژخایەن سەنتەربووایە. ئەكرا ئەمە مۆدێلێكی تری عەقڵیەتی ئێمە بهێنێ و كۆتایی بەو عەقڵە كۆنەبێت كە عەقڵی چەكە. یەعنی لەڕاستیدا، گۆڕان توانی چەك لە شان دانێ، بەڵام نەیتوانی چەك لە عەقڵ دانێ و "لە نەفەسدا" ئەویش هەر مۆدێلی چەكبوو!

گۆڕان و ڕاگەیاندن
ئەبوو گۆڕان، پرۆژەی هۆشیاریی و دەنگی عەقڵ بێت، نەك تەلەفزیۆنێك و دەنگەدەنگێك. ئاخر دەنگی عەقڵ لاسایی ناكرێتەوە، بەڵام دەنگەدەنگ لاسایی ئەكرێتەوەو شتێكی ناپێویستی وەكو "نەوەی نوێ" بەرهەم ئەهێنێ. دەنگی عەقڵ مەبەستم فكرو فەلسەفەو ئایدۆلۆژیا نیە. تەنیا مەبەستم خیتابێكی ئارام و ناحەماسی بۆ دەرەوەو كەمێك لێپرسینەوەو سزاو پاداشتە لەناوەوە. كە ئەمانە هیچیان لە گۆڕاندا، بەڕادەی پێویست نەبوون!

گۆڕان و ئینساف
ئینجا بەرامبەرەكەت پارتی و یەكێتی بێت و فشاری چەك و پارەو تەزویرو تەداخولاتی ئیقلیمیت لەسەربێ و كولتورێكی ناتەندروستی ململانێ ی سیاسی ئامادەبێ و هۆشیارییەكی كۆڵەواری كۆمەڵگاش لەولاوە وەستابێ.. بە ڕەچاوكردنی ئەوانە، گۆڕان لە هەنگاوی یەكەمیدا، بوونێكی فرە جوانبوو بە هەنێ ناشرینییەوە. ئەكرا لە هەنگاوی دووەمدا هەڵەو ناشرینییەكانی چاكبكات، نەكئەوەی خۆی ببێتە بوونێكی ناشرین!

گۆڕان و پاشەكشێ
بەڵام ڕێك پێچەوانەكەی كراو لەبری ئەوەی هەڵەكان چاكبكەن، بە هەموویان تێیكەوتن و خودی شتەكەیان خراپكرد!
ئیتر حەرەسی قەدیم شەڕی دەسبەسەراگرتنی حیزب و حەرەسی جەدید هەڵپەی پەرلەمانتاری و وەزیری و هەمووشیان حەملەی كوتلەبازی و شكاندنی یەكتریان دەسپێكردو مەسەلەی میراتی و بنەماڵەش لەولاوە بوەستێ.. بەمانەو بە هەموویان گۆڕانیان لە پرۆژەی گۆڕانكاریی كۆمەڵگاوە گۆڕی بۆ ڕەقەمێك لەپاڵ ڕەقەمەكانی ترو دوكانێك لە پاڵ دوكانەكانی تردا. خۆ ئەگەر خۆیان لەناوەوە خراپیان نەكردیایە، ئەو هێزە هەرگیز بەكاری دەرەوە وای لێ نەئەهات!

گۆڕان و عەقڵی ئێمە
كێشەی عەقڵی ئێمە، ئەوەیە كە پەڕگیرەو حەدی وەسەتی نیە. مەسەلەن سەرەتا گۆڕانی لێئەبێ بە محەمەدی مەهدی و دواتریش گۆڕانی لێئەبێ بە شەیتانی لەعین. لەكاتێكا ئەمە هیچیان وانیەو هەردو تەسەورەكە كاردانەوەی عاتفین و هیچیان كاری عەقڵ نین. دەی گۆڕانیش نەهات عەقڵانیەت بهێنێ كە وەسەتیەت ئەكەوێتە ئەوێوە. بەڵكو ئەویش هەر یاری لەسەر پەتی حەماسەت كردو هەر چەقۆی پەڕگیریی تیژكردەوەو ئێستاش هەمان چەقۆیە كە كەوتۆتە سەر ملی خۆی.

گۆڕان و ئایندە
لەئێستادا گۆڕان وەكو حیزب، ئەشێ لەوە كەوتبێ كە كەرەستەی ئاییندە بێت. بەڵام گۆڕان وەكو فیكرەی (گۆڕانكاری و چاكسازی و شەفافیەت و نەزاهەت و عەدالەت و دەوڵەتی یاساو ململانێ ی مەدەنی..) ئەمانە بەهاگەلێكی زیندون كە كۆننابن و هەمیشە فرێشن و نابێ بۆ ساتێكیش دەسیان لێبەردەین و لەو مانایەدا ئاییندە هەر بۆ گۆڕانە.

گۆڕان و دوو قسە

2020-07-26 14:01:08


نووسینی: پەیكار عوسمان

گۆڕان و ئومێد
گۆڕان بەمانای كەلیمە ئومێدبوو. بەڵام زیادە وەكو نوقسان وایەو گۆڕانیش زیاد لەپێویست ئومێدی هێنا. ئیتر ئەو زیادەیە سەری مایەی خواردو بوو بە نائومێدی.

گۆڕان و پۆپۆلیزم
گۆڕان هاتە سەر دۆخێك هەرچی بوتایە ڕاستبوو. دەی هەر وتنی ڕاستییەكە كافیبوو. حەماسەتبازی و هاشوهوش و مەنتقی قەرەباڵغی هیچ پێویست نەبوو. ئاخر كاتێ ڕاستی ئەخەیتە قوماری جەماوەربازییەوە، ئیتر بۆی هەیە بیدۆڕێنیت، ئەگەرچی ڕاستییەكەش لای تۆیە!

گۆڕان و هۆشیاریی
ئەوە راستە كە گۆڕان پلەیەك هۆشیاریی سیاسی ئێمەی بەرزكردەوە. بەڵام بەهۆی ڕەشوسپیكردنی دنیاوە، جارێكی تر، هەر خۆی بووەوە بە ڕێگر لەبەردەم بەرزبوونەوەی هۆشیاریمان بۆ ئاستیكی تر. ئاخر ئەویش كرانەوەی نەهێنا، بەڵكو دیسان شتەكانی لە خۆیدا داخست و وتی من فریشتەم و ئەوانیتر شەیتان. دەی ئەمەش هەمان عەقڵە داخراوە كۆنەكەیەو هەر ئەمەشبوو كە پێویستبوو بیگۆڕین!

گۆڕان و دەرفەت
گۆڕان هەلێكی گرنگبوو بۆ هەستانەوەی هەرێم و دەستپێكردنەوەی سەرەتایەكی نوێ. هەر بۆ نمونە ئەگەر بڕێك لە دیدەكانی گۆڕان بخرایەتە چوارچێوەی حكومڕانیمانەوە، ئێستا بەم فەشەلە گەورەیەی حوكمڕانی نەگەیشتین. ئەوەش ڕاست نیە كە مێژوو غەدرمان لێئەكاو دەرفەتمان ناداتێ. ئەوە ڕاستە كە ئێمە خۆمان میلەتێكی دەرفەتكوژین.

گۆڕان و هەماهەنگی
كێشەیەكی گەورەی عەقڵیەتی ئێمە، مەسەلەی تاكڕەوی و هەرخۆم هەرخۆمە. سیاسەتی دروستیش هەماهەنگی و كاری هەمووانە بۆ ئامانجێكی گشتی. هەڵەی گۆڕان ئەوەبوو، كە ئەویش دیسان عەقڵیەتی هەرخۆمی تۆخكردەوەو ئەویش دیسان عەقڵیەتی هەماهەنگی نەهێنا. خۆ گۆڕان ڕێكەوتنی لەگەڵ ئەملاولایا ئەكرد، بەڵام پێشتر ململانێ ی تا ئەو ئاستە زبرو توندە بردبوو، كە ئیتر "متمانە" هەر بەشی ئیمزاكردنی ڕێكەوتنەكەی ئەكرد، نەك بەشی جێبەجێكردنی!

گۆڕان و ئۆپۆزسیۆن
لە سیستەمێكی تەندروستا، حكومەت خۆی سوڵتەیەو موعارەزەش موعارەزەی حكومەتە. بەڵام لای ئێمە سوڵتەی راستەقینە لای حیزب و سەركردەو بنەماڵەكانە نەك لای حكومەت. دەی گۆڕانیش ئەبوو موعارەزەی ئەو سوڵتەیەی دەرەوەی حكومەتبێ لە بەرژەوەندی دامەزراوەكان، نەك موعارەزەی سەرسەختی كابینەكەی بەرهەم ساڵح بێ، كە ئەیویست جۆرێك لە حكومڕانی تەندروست و دامەزراوەیی مومارەسە بكات!
لەڕاستیداو لەو كاتەدا، سەرۆكی حكومەت و گۆڕان، هەردوكیان موعارەزەبوون و هەردوكیان هەمان شتیان ئەویست. كەچی لەبری ئەوەی پشتیوانی یەكبن بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی یاساو دامەزراوە، دوژمنانە بەرامبەر یەك وەستابوون لە بەرژەوەندی دەسەڵاتە مافیاییەكانی دەرەوەی یاساو دامەزراوە!

گۆڕان و مۆدێل
گۆڕان لەوەدا زێڕی هێنا، كە پەنای نەبرد بۆ مۆدێلی چەكداری. بەڵام لەوەدا خراپی هێنا، كە زۆرجار هەر بە عەقڵی چەك و نەفەسی شەڕ ململانێ ی ئەكرد! خۆ ئەگەر لەبری پەلەپەل و هەنێ خیتابی توندو ئینقیلابیی، خیتابێكی نەرم و نەفەسێكی عەقڵانیی درێژخایەن سەنتەربووایە. ئەكرا ئەمە مۆدێلێكی تری عەقڵیەتی ئێمە بهێنێ و كۆتایی بەو عەقڵە كۆنەبێت كە عەقڵی چەكە. یەعنی لەڕاستیدا، گۆڕان توانی چەك لە شان دانێ، بەڵام نەیتوانی چەك لە عەقڵ دانێ و "لە نەفەسدا" ئەویش هەر مۆدێلی چەكبوو!

گۆڕان و ڕاگەیاندن
ئەبوو گۆڕان، پرۆژەی هۆشیاریی و دەنگی عەقڵ بێت، نەك تەلەفزیۆنێك و دەنگەدەنگێك. ئاخر دەنگی عەقڵ لاسایی ناكرێتەوە، بەڵام دەنگەدەنگ لاسایی ئەكرێتەوەو شتێكی ناپێویستی وەكو "نەوەی نوێ" بەرهەم ئەهێنێ. دەنگی عەقڵ مەبەستم فكرو فەلسەفەو ئایدۆلۆژیا نیە. تەنیا مەبەستم خیتابێكی ئارام و ناحەماسی بۆ دەرەوەو كەمێك لێپرسینەوەو سزاو پاداشتە لەناوەوە. كە ئەمانە هیچیان لە گۆڕاندا، بەڕادەی پێویست نەبوون!

گۆڕان و ئینساف
ئینجا بەرامبەرەكەت پارتی و یەكێتی بێت و فشاری چەك و پارەو تەزویرو تەداخولاتی ئیقلیمیت لەسەربێ و كولتورێكی ناتەندروستی ململانێ ی سیاسی ئامادەبێ و هۆشیارییەكی كۆڵەواری كۆمەڵگاش لەولاوە وەستابێ.. بە ڕەچاوكردنی ئەوانە، گۆڕان لە هەنگاوی یەكەمیدا، بوونێكی فرە جوانبوو بە هەنێ ناشرینییەوە. ئەكرا لە هەنگاوی دووەمدا هەڵەو ناشرینییەكانی چاكبكات، نەكئەوەی خۆی ببێتە بوونێكی ناشرین!

گۆڕان و پاشەكشێ
بەڵام ڕێك پێچەوانەكەی كراو لەبری ئەوەی هەڵەكان چاكبكەن، بە هەموویان تێیكەوتن و خودی شتەكەیان خراپكرد!
ئیتر حەرەسی قەدیم شەڕی دەسبەسەراگرتنی حیزب و حەرەسی جەدید هەڵپەی پەرلەمانتاری و وەزیری و هەمووشیان حەملەی كوتلەبازی و شكاندنی یەكتریان دەسپێكردو مەسەلەی میراتی و بنەماڵەش لەولاوە بوەستێ.. بەمانەو بە هەموویان گۆڕانیان لە پرۆژەی گۆڕانكاریی كۆمەڵگاوە گۆڕی بۆ ڕەقەمێك لەپاڵ ڕەقەمەكانی ترو دوكانێك لە پاڵ دوكانەكانی تردا. خۆ ئەگەر خۆیان لەناوەوە خراپیان نەكردیایە، ئەو هێزە هەرگیز بەكاری دەرەوە وای لێ نەئەهات!

گۆڕان و عەقڵی ئێمە
كێشەی عەقڵی ئێمە، ئەوەیە كە پەڕگیرەو حەدی وەسەتی نیە. مەسەلەن سەرەتا گۆڕانی لێئەبێ بە محەمەدی مەهدی و دواتریش گۆڕانی لێئەبێ بە شەیتانی لەعین. لەكاتێكا ئەمە هیچیان وانیەو هەردو تەسەورەكە كاردانەوەی عاتفین و هیچیان كاری عەقڵ نین. دەی گۆڕانیش نەهات عەقڵانیەت بهێنێ كە وەسەتیەت ئەكەوێتە ئەوێوە. بەڵكو ئەویش هەر یاری لەسەر پەتی حەماسەت كردو هەر چەقۆی پەڕگیریی تیژكردەوەو ئێستاش هەمان چەقۆیە كە كەوتۆتە سەر ملی خۆی.

گۆڕان و ئایندە
لەئێستادا گۆڕان وەكو حیزب، ئەشێ لەوە كەوتبێ كە كەرەستەی ئاییندە بێت. بەڵام گۆڕان وەكو فیكرەی (گۆڕانكاری و چاكسازی و شەفافیەت و نەزاهەت و عەدالەت و دەوڵەتی یاساو ململانێ ی مەدەنی..) ئەمانە بەهاگەلێكی زیندون كە كۆننابن و هەمیشە فرێشن و نابێ بۆ ساتێكیش دەسیان لێبەردەین و لەو مانایەدا ئاییندە هەر بۆ گۆڕانە.