بنەمای پەرەگراف متمانەیە

دەزگا ئەمنییەكان بە بڵاوكردنەوەی دەنگ‌و ڕەنگی تۆمەتباران، "مافی مرۆڤ پێشێل دەكەن"

دەزگا ئەمنییەكان بە بڵاوكردنەوەی دەنگ‌و ڕەنگی تۆمەتباران، "مافی مرۆڤ پێشێل دەكەن"
وێنەی دەستگیركراوانی نەوەی نوێ كە لەلایەن ئاسایشیەوە بەڕوونی ڤیدیۆی دانپێدانانیان بڵاوكرایەوە


پەرەگراف

دەزگاكانی ئاسایش‌و پۆلیس لە كوردستان وێنەو گرتەی ڤیدیۆیی‌و دانپێدانانی ئەو كەسانە بڵاودەكەنەوە كە بە تۆمەتی جۆراوجۆر دەستگیر دەكرێن، لە كاتێكدا دۆسیەكانیان لە قۆناغی لێكۆڵینەوەدایە‌و هێشتا بڕیاری دادگا لەبارەیانەوە دەرنەچووە، ئەوەش بە پێشێلكاریی مافەكانی مرۆڤ لە قەڵەم دەدرێت‌و دەزگا ئەمنییەكانی ڕوبەڕوی ڕەخنە كردووەتەوە.

لە دواین ڕووداوی لەوجۆرەدا كە كاردانەوەو ناڕەزایی فراوانی لێكەوتەوە، بڵاوكردنەوەی گرتەی ڤیدیۆیی دانپێدانانی پێنج تۆمەتباری جووڵانەوەی نەوەی نوێ بوو لە 10ی ئەم مانگە لەلایەن دەزگای ئاسایشی هەرێم.

ئەوە یەكەمجار نییە دەزگا ئەمنییەكانی كوردستان كاری لەوجۆرە بكەن، بەڵام ئەمجارە كاردانەوەكان فراوانتر بوون، بەوپێیەی تۆمەتبارەكان سەربە لایەنێكی سیاسیی ئۆپۆزسیۆنن‌و بە تۆمەتێك دەستگیركراون كە هەڕەشەكردن بووە بە بڵاوكردنەوەی "ڤیدیۆی ڕووت‌و ژیانی شەخسیی" لە چەند پەرلەمانتارێكی حیزبەكەیان بەهۆی كێشەی ناوخۆییانەوە.

بڵاوكردنەوەی دانپێدانانی تۆمەتبارەكان لە كاتێدایە هێشتا قۆناغی لێكۆڵینەوە لە دۆسیەكەیان كۆتایی نەهاتووەو دادگایی نەكراون، دادگاش دەڵێت، ئەوان ئاگاداری بڵاوكردنەوەی دانپێدانانەكان نەبوون‌و لەوبارەیەوە قسەیان لەگەڵ ئاسایش كردووە.

جووڵانەوەی نەوەی نوێ پێیوایە، هێزەكانی ئاسایش لە ژێر فشاردا ڤیدیۆیان بەو تۆمەتبارانە تۆمار كردووەو ئەو قسانەی كردوویانە بە "سیناریۆی دەسەڵات" لە قەڵەم دەدات. بەدەر لە لایەنەكانی دیكەی دۆسیەكەو ململانێ سیاسییەكان، بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی تۆمەتبارەكان بووە باسێكی گەرمی ناو خەڵك‌و ناڕەزایی دروست كرد.

دڵشاد فائیز، وتەبێژی داواكاری گشتیی هەرێمی كوردستان بۆ پەرەگراف ئەوەی خستە ڕوو، بە شێوەیەكی گشتیی دانپێدانانی تۆمەتبار لە قۆناغی لێكۆڵینەوەدا دەكەوێتەسەر دادگای تایبەتمەند كە تاچەند پشت بەو دانپێدانانە دەبەستێت وەری دەگرێت، بە تایبەت ئەوەی كە ئایا دانپێدانانەكە لەگەڵ بەڵگەكانی دیكە یەكدەگرێتەوە یان نا.

وتەبێژی داواكاری گشتیی وتیشی "بە شێوەیەكی گشتی پێویست ناكات دانپێدانانی تۆمەتبار لە میدیادا بڵاوبكرێتەوە"، ئاماژەی بەوەش كرد، ئەگەر ئەو تۆمەتبارانە سكاڵاكەیان بەسەردا ساغ نەبووەوە، دەتوان سكاڵا لەسەر ئەو كەسانە تۆمار بكەنەوە كە تۆمەتباریان كردوون.

لە گرتەی ڤیدیۆیی دانپێدانانی تۆمەتبارانی نەوەی نوێ كە ئاسایش بڵاویكردووەتەوە، بە ڕوونی دەموچاویان دەردەكەوێت‌و دان بە وەدا دەنێن كە هەڕەشەیان لە چەند پەرلەمانتارێكی جووڵانەوەكەیان كردووەو چەندین تۆمەتیان بۆ سیاسییە ڕكابەرەكانی حیزبەكەیان دروست كردووە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە، ئەوان دەڵێن، ئەو كارەیان بە "ئاگاداریی‌و فەرمانی شاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەكەیان كردووە"، بەڵام شاسورا بەتووندی ئەوە ڕەتدەكاتەوە‌و پێیوایە ئەو كەسانە لەژێر فشاردا بەوجۆرە قسەیان كردووە.

لەسەر هەمان پرس، زیا پترۆس سەرۆكی دەستەی مافی مرۆڤی هەرێم بۆ پەرەگراف ئەوەی خستە ڕوو، پێویستە دانپێدانانی تۆمەتباران بڵاونەكرێتەوە هەتا قۆناغەكانی لێكۆڵینەوە كۆتایی دێت، وتیشی "ئێمە لێكۆڵینەوەمان نەكردووە كە بزانین ئەو قسانەیان ئایا لە ژێر فشاردا بووە یاخود بە ئارەزوی خۆیان بووە. ئەوە كاری ئێمە نییەو كاری داواكاری گشتییە، دەستەی مافی مرۆڤ مافی لێكۆڵینەوەی نییە تەنها چاودێرییە".

دەوروبەری 10 كەس لە جووڵانەوەی نەوەی نوێ لە سلێمانی‌و هەڵەبجە دەستگیركراون‌و ڤیدیۆیی دانپێدانانی 5 كەسیان بڵاوكراوەتەوە، هاوكات فەرمانی دەستگیركردنی چەند كەسێكی دیكەش هەیە، بەڵام هێشتا سەرۆكی جووڵانەوەكە فەرمانی دەستگیركردن یاخود بانگكردنی بۆ بەردەم دادوەری نییە.

دادوەر عومەر ئەحمەد، وتەبێژی سەرۆكایەتیی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی سلێمانی، بۆ پەرەگراف وتی "پیشاندانی دەموچاوی تۆمەتبارەكان لە شاشەی تەلەفزیۆنەوە، بە فەرمان و ئاگاداریی دادگا نەبووە"، وتیشی "ئاسایش بە بێ‌ ئاگاداری و فەرمانی دادگا دەموچاوی تۆمەتبارەكانی پیشان داوە‌و لەبارەی ئەو بابەتەوە، لەلایەن دادگای سلێمانییەوە قسە لەگەڵ ئاسایش كراوە".

وتەبێژەكەی دادگای سلێمانی ئەوەشی خستە ڕوو، لە چوارچێوەی ڕێوشوێنە یاساییەكانی دادگادا، هیچ فەرمانێك نییە كە بەو شێوەیە دانپێدانانی تۆمەتبار بڵاوبكرێتەوە و دەموچاویان پیشان بدرێت.

دەزگای ئاسایشی هەرێم لە ڕوونكردنەوەیەكدا كە لەگەڵ ڤیدیۆی دانپێدانانی تۆمەتباران بڵاویكردووەتەوە دەڵێت "بۆئەوەی ڕێگری بكەین لە شێواندنی ڕاستییەكان، كە بە مەبەست دەیانەوێت كۆمەڵانی خەڵك چەواشە بكەن و ڕاستییەكانیان لێ بشێوێنن، بۆیە لە پێناو دەرخستنی ڕاستییەكان و پاراستنی مافی هەموو لایەك و بەرژەوەندیی گشتی، بە پێویستمان زانی ئەم ڕوونكردنەوەیە بڵاوبكەینەوە، كۆمەڵانی خەڵكیش لە نزیكەوە و لە زاری تۆمەتبارانەوە گوێبیست و شاهێدی ڕووداوەكان بن".

یاسا ناسان بە ڕوونی دەڵێن، پیشاندانی تۆمەتباران بە ڕەنگ‌و دەنگ لە قۆناغی لێكۆڵینەوە دژ بە مافەكانی مرۆڤە.

د. لەتیف مستەفا پسپۆڕی یاسایی لە كاردانەوەی بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی تۆمەتبارانی نەوەی نوێ دەڵێت "تۆمەتبار بێتاوانەو دەبێ هەرواش مامەڵەی لەگەڵ بكرێت تا ئەو ڕۆژەی لەلایەن دادگایەكی عادل تاوانەكەیان بەسەردا ساخ دەبێتەوەو حوكم دەدرێن، تەنانەت دوای حوكمدانیش نابێ سوكایەتی بە كەرامەتیان بكرێت و بەڕەزامەندی خۆیان نەبێت نابێ وێنەو دەنگ‌و ڕەنگیان بڵاوبكرێتەوە، چونكە كاریگەریی نەك هەر لەسەر خۆیان بەڵكو لەسەر ماڵ‌و منداڵ و خێزان و دایك و باوك و براو خوشكیشیان جێ دەهێڵێت و ڕوبەڕوی بارێكی دەرونی خراپ دەبنەوە".

ئەو پسپۆڕ یاساییە كە لە خولی پێشووتردا ئەندامی لیژنەی یاسایی پەرلەمانی عێراق بووەو پێشتریش چەندین ساڵ دادوەر بووە لە دادگاكانی كوردستان، دەشڵێت "ئەم جۆرە هەڵسوكەوتانە لە سیستمە سەقەت و دژ بە مرۆڤەكانی ڕۆژهەڵاتدا باوەو ئەزمونیش سەلماندوویەتی لە جیاتی ئەوەی ببێتە هۆكارێك بۆ ترساندنی خەڵكانی تر و كەمبونەوەی تاوان، بووەتەهۆی هاندان و زیاتر بوونی تاوان".

لەتیف مستەفا بە پرسیارێك كۆتایی بە وتەكانی دەهێنێت لەو بارەیەوەو دەڵێت "باشە ئەگەر ئەم تۆمەتبارانە هەندێكیان یان هەموویان بێ تاوان دەرچون، چی قەرەبوی خۆیان و كەسوكاریان دەكاتەوە؟"

پاش 30 ساڵ، تۆماری ده‌نگیی به‌ر له‌ تیرۆركردنی قاسملوو بڵاوده‌كرێته‌وه‌

له‌ سییه‌مین ساڵیادی تیرۆركردنی عه‌بدولڕه‌حمان قاسملوو و هاوڕێكانی، به‌شێك له‌ تۆماری ده‌نگیی گفتوگۆی قاسملوو و بكوژانی له‌ شاندی ئێرانی، بڵاوده‌كرێته‌وه‌. 

چاكسازی لە مەسعود بارزانییەوە بۆ مەسروری كوڕی

پێداگریی‌و دەربڕینە تووندەكانی مەسرور بارزانی بۆ ڕوبەڕوبوونەوەی گەندەڵی‌و ئەنجامدانی چاكسازیی، بۆ مام ئەحمەد هەروەك قسەی ساڵانی ڕابردووی دەسەڵاتدارانە.

كونسوڵی بەریتانیا بۆ پەرەگراف: پێشمەرگە چاكسازیی نەكات لە پشتیوانیكردنی دەكشێینەوە

مارتن وار كە سەرەتای مانگی داهاتوو پۆستەكەی جێدەهێڵێت، لە چاوپێكەوتنێكی تایبەتدا وەڵامی پرسیارەكانی پەرەگرافی دایەوە.

جارێک لە جاران شتێک هەبوو بەناوی کورد!

ئەردۆغان لەو سیاسەتمەدارانەی تورکە کە زۆرترین جار وشەی کوردستان بەکاردەهێنێت، ئەوەش بەپێی دۆخەکە.

دەزگا ئەمنییەكان بە بڵاوكردنەوەی دەنگ‌و ڕەنگی تۆمەتباران، "مافی مرۆڤ پێشێل دەكەن"

2019-05-13 19:51:48


پەرەگراف

دەزگاكانی ئاسایش‌و پۆلیس لە كوردستان وێنەو گرتەی ڤیدیۆیی‌و دانپێدانانی ئەو كەسانە بڵاودەكەنەوە كە بە تۆمەتی جۆراوجۆر دەستگیر دەكرێن، لە كاتێكدا دۆسیەكانیان لە قۆناغی لێكۆڵینەوەدایە‌و هێشتا بڕیاری دادگا لەبارەیانەوە دەرنەچووە، ئەوەش بە پێشێلكاریی مافەكانی مرۆڤ لە قەڵەم دەدرێت‌و دەزگا ئەمنییەكانی ڕوبەڕوی ڕەخنە كردووەتەوە.

لە دواین ڕووداوی لەوجۆرەدا كە كاردانەوەو ناڕەزایی فراوانی لێكەوتەوە، بڵاوكردنەوەی گرتەی ڤیدیۆیی دانپێدانانی پێنج تۆمەتباری جووڵانەوەی نەوەی نوێ بوو لە 10ی ئەم مانگە لەلایەن دەزگای ئاسایشی هەرێم.

ئەوە یەكەمجار نییە دەزگا ئەمنییەكانی كوردستان كاری لەوجۆرە بكەن، بەڵام ئەمجارە كاردانەوەكان فراوانتر بوون، بەوپێیەی تۆمەتبارەكان سەربە لایەنێكی سیاسیی ئۆپۆزسیۆنن‌و بە تۆمەتێك دەستگیركراون كە هەڕەشەكردن بووە بە بڵاوكردنەوەی "ڤیدیۆی ڕووت‌و ژیانی شەخسیی" لە چەند پەرلەمانتارێكی حیزبەكەیان بەهۆی كێشەی ناوخۆییانەوە.

بڵاوكردنەوەی دانپێدانانی تۆمەتبارەكان لە كاتێدایە هێشتا قۆناغی لێكۆڵینەوە لە دۆسیەكەیان كۆتایی نەهاتووەو دادگایی نەكراون، دادگاش دەڵێت، ئەوان ئاگاداری بڵاوكردنەوەی دانپێدانانەكان نەبوون‌و لەوبارەیەوە قسەیان لەگەڵ ئاسایش كردووە.

جووڵانەوەی نەوەی نوێ پێیوایە، هێزەكانی ئاسایش لە ژێر فشاردا ڤیدیۆیان بەو تۆمەتبارانە تۆمار كردووەو ئەو قسانەی كردوویانە بە "سیناریۆی دەسەڵات" لە قەڵەم دەدات. بەدەر لە لایەنەكانی دیكەی دۆسیەكەو ململانێ سیاسییەكان، بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی تۆمەتبارەكان بووە باسێكی گەرمی ناو خەڵك‌و ناڕەزایی دروست كرد.

دڵشاد فائیز، وتەبێژی داواكاری گشتیی هەرێمی كوردستان بۆ پەرەگراف ئەوەی خستە ڕوو، بە شێوەیەكی گشتیی دانپێدانانی تۆمەتبار لە قۆناغی لێكۆڵینەوەدا دەكەوێتەسەر دادگای تایبەتمەند كە تاچەند پشت بەو دانپێدانانە دەبەستێت وەری دەگرێت، بە تایبەت ئەوەی كە ئایا دانپێدانانەكە لەگەڵ بەڵگەكانی دیكە یەكدەگرێتەوە یان نا.

وتەبێژی داواكاری گشتیی وتیشی "بە شێوەیەكی گشتی پێویست ناكات دانپێدانانی تۆمەتبار لە میدیادا بڵاوبكرێتەوە"، ئاماژەی بەوەش كرد، ئەگەر ئەو تۆمەتبارانە سكاڵاكەیان بەسەردا ساغ نەبووەوە، دەتوان سكاڵا لەسەر ئەو كەسانە تۆمار بكەنەوە كە تۆمەتباریان كردوون.

لە گرتەی ڤیدیۆیی دانپێدانانی تۆمەتبارانی نەوەی نوێ كە ئاسایش بڵاویكردووەتەوە، بە ڕوونی دەموچاویان دەردەكەوێت‌و دان بە وەدا دەنێن كە هەڕەشەیان لە چەند پەرلەمانتارێكی جووڵانەوەكەیان كردووەو چەندین تۆمەتیان بۆ سیاسییە ڕكابەرەكانی حیزبەكەیان دروست كردووە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە، ئەوان دەڵێن، ئەو كارەیان بە "ئاگاداریی‌و فەرمانی شاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەكەیان كردووە"، بەڵام شاسورا بەتووندی ئەوە ڕەتدەكاتەوە‌و پێیوایە ئەو كەسانە لەژێر فشاردا بەوجۆرە قسەیان كردووە.

لەسەر هەمان پرس، زیا پترۆس سەرۆكی دەستەی مافی مرۆڤی هەرێم بۆ پەرەگراف ئەوەی خستە ڕوو، پێویستە دانپێدانانی تۆمەتباران بڵاونەكرێتەوە هەتا قۆناغەكانی لێكۆڵینەوە كۆتایی دێت، وتیشی "ئێمە لێكۆڵینەوەمان نەكردووە كە بزانین ئەو قسانەیان ئایا لە ژێر فشاردا بووە یاخود بە ئارەزوی خۆیان بووە. ئەوە كاری ئێمە نییەو كاری داواكاری گشتییە، دەستەی مافی مرۆڤ مافی لێكۆڵینەوەی نییە تەنها چاودێرییە".

دەوروبەری 10 كەس لە جووڵانەوەی نەوەی نوێ لە سلێمانی‌و هەڵەبجە دەستگیركراون‌و ڤیدیۆیی دانپێدانانی 5 كەسیان بڵاوكراوەتەوە، هاوكات فەرمانی دەستگیركردنی چەند كەسێكی دیكەش هەیە، بەڵام هێشتا سەرۆكی جووڵانەوەكە فەرمانی دەستگیركردن یاخود بانگكردنی بۆ بەردەم دادوەری نییە.

دادوەر عومەر ئەحمەد، وتەبێژی سەرۆكایەتیی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی سلێمانی، بۆ پەرەگراف وتی "پیشاندانی دەموچاوی تۆمەتبارەكان لە شاشەی تەلەفزیۆنەوە، بە فەرمان و ئاگاداریی دادگا نەبووە"، وتیشی "ئاسایش بە بێ‌ ئاگاداری و فەرمانی دادگا دەموچاوی تۆمەتبارەكانی پیشان داوە‌و لەبارەی ئەو بابەتەوە، لەلایەن دادگای سلێمانییەوە قسە لەگەڵ ئاسایش كراوە".

وتەبێژەكەی دادگای سلێمانی ئەوەشی خستە ڕوو، لە چوارچێوەی ڕێوشوێنە یاساییەكانی دادگادا، هیچ فەرمانێك نییە كە بەو شێوەیە دانپێدانانی تۆمەتبار بڵاوبكرێتەوە و دەموچاویان پیشان بدرێت.

دەزگای ئاسایشی هەرێم لە ڕوونكردنەوەیەكدا كە لەگەڵ ڤیدیۆی دانپێدانانی تۆمەتباران بڵاویكردووەتەوە دەڵێت "بۆئەوەی ڕێگری بكەین لە شێواندنی ڕاستییەكان، كە بە مەبەست دەیانەوێت كۆمەڵانی خەڵك چەواشە بكەن و ڕاستییەكانیان لێ بشێوێنن، بۆیە لە پێناو دەرخستنی ڕاستییەكان و پاراستنی مافی هەموو لایەك و بەرژەوەندیی گشتی، بە پێویستمان زانی ئەم ڕوونكردنەوەیە بڵاوبكەینەوە، كۆمەڵانی خەڵكیش لە نزیكەوە و لە زاری تۆمەتبارانەوە گوێبیست و شاهێدی ڕووداوەكان بن".

یاسا ناسان بە ڕوونی دەڵێن، پیشاندانی تۆمەتباران بە ڕەنگ‌و دەنگ لە قۆناغی لێكۆڵینەوە دژ بە مافەكانی مرۆڤە.

د. لەتیف مستەفا پسپۆڕی یاسایی لە كاردانەوەی بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی تۆمەتبارانی نەوەی نوێ دەڵێت "تۆمەتبار بێتاوانەو دەبێ هەرواش مامەڵەی لەگەڵ بكرێت تا ئەو ڕۆژەی لەلایەن دادگایەكی عادل تاوانەكەیان بەسەردا ساخ دەبێتەوەو حوكم دەدرێن، تەنانەت دوای حوكمدانیش نابێ سوكایەتی بە كەرامەتیان بكرێت و بەڕەزامەندی خۆیان نەبێت نابێ وێنەو دەنگ‌و ڕەنگیان بڵاوبكرێتەوە، چونكە كاریگەریی نەك هەر لەسەر خۆیان بەڵكو لەسەر ماڵ‌و منداڵ و خێزان و دایك و باوك و براو خوشكیشیان جێ دەهێڵێت و ڕوبەڕوی بارێكی دەرونی خراپ دەبنەوە".

ئەو پسپۆڕ یاساییە كە لە خولی پێشووتردا ئەندامی لیژنەی یاسایی پەرلەمانی عێراق بووەو پێشتریش چەندین ساڵ دادوەر بووە لە دادگاكانی كوردستان، دەشڵێت "ئەم جۆرە هەڵسوكەوتانە لە سیستمە سەقەت و دژ بە مرۆڤەكانی ڕۆژهەڵاتدا باوەو ئەزمونیش سەلماندوویەتی لە جیاتی ئەوەی ببێتە هۆكارێك بۆ ترساندنی خەڵكانی تر و كەمبونەوەی تاوان، بووەتەهۆی هاندان و زیاتر بوونی تاوان".

لەتیف مستەفا بە پرسیارێك كۆتایی بە وتەكانی دەهێنێت لەو بارەیەوەو دەڵێت "باشە ئەگەر ئەم تۆمەتبارانە هەندێكیان یان هەموویان بێ تاوان دەرچون، چی قەرەبوی خۆیان و كەسوكاریان دەكاتەوە؟"