ئۆجەلان لە یەکەمین ساڵیادی بانگەوازی چەکدانان، پەیامێکی نوێی بڵاوکردەوەو داوای دوورکەوتنەوە لە توندوتیژی دەکات
پەرەگراف — عەبدوڵا ئۆجەلان، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، بەبۆنەی تێپەڕبوونی ساڵێک بەسەر بانگەوازەکەی ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥ بۆ دانانی چەک و هەڵوەشاندنەوەی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) وەک بەشێک لە پرۆسەی نوێی ئاشتی تورکیا، پەیامێکی نوێی ئاڕاستە کرد.
پەیامەکە ئەمڕۆ لەلایەن پارتی یەکسانی و دیموکراسی گەلان (دەم پارتی) بڵاوکرایەوە، ئەوەش دوای کۆبوونەوەی ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ لەنێوان شاندی ئیمرالی و ئۆجەلان. پەیامەکە لە مەراسیمێکدا لە هۆڵی یەڵماز گۆنای لە ئەنقەرە خوێندرایەوە.
ئۆجەلان بانگەوازە سەرەتاییەکەی ساڵی ٢٠٢٥ی وەک وەرچەرخانێکی یەکلاکەرەوە لە خەباتی چەکدارییەوە بەرەو سیاسەتی دیموکراسی وەسف کرد و ڕایگەیاند: "لە هەر شوێنێک سیاسەتی دیموکراسی جێبەجێ بکرێت، چەک بێمانا دەبێت." جەختیشی کردەوە کە ساڵی ڕابردوو "توانای دانوستان و هێزی" بزووتنەوەکەی نیشانداوە بۆ گواستنەوە لە توندوتیژی و جەمسەرگیرییەوە بەرەو تێکەڵبوونی سیاسی.
ئاماژەی بەوەش کرد کە بڕیارەکانی هەڵوەشاندنەوەی ڕێکخراوەکە و کۆتاییهێنان بە خەباتی چەکداری، تەنها هەنگاوی کردەیی نین، بەڵکو "ئاشتەواییەکی زەینییە لەگەڵ کۆماردا."
پێزانین بۆ پشتگیرییە سیاسییەکان
ئۆجەلان بەشداریی سەرکردە سیاسییەکانی تورکیای بە "بەنرخ" وەسف کرد، لەوانە ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، دەوڵەت باخچەلی و ئۆزگور ئۆزەل، و تیشکی خستە سەر ئەوەی کە هاوڕاییەکی بەرفراوان بۆ پشتگیریکردنی پرۆسەی ئاشتی دروست بووە.
هەروەها ڕێزی لە سڕی سورەییا ئۆندەر گرت و "بە ڕێز و حەسرەتێکی زۆرەوە" ناوی برد.
بانگەواز بۆ یەکێتی کورد و تورک
لە یەکێک لە تەوەرە سەرەکییەکانی پەیامەکەیدا، ئۆجەلان جەختی لە وابەستەیی کورد و تورک کردەوە و وتی: "تورک بێ کورد نابێت، کوردیش بێ تورک نابێت." ئەو دەسپێشخەرییەکەی وەک هەوڵێک بۆ زیندووکردنەوەی "ڕۆحی دامەزرێنەری یەکێتی لەناو کۆماردا" و پێشخستنی مۆدێلی "کۆماری دیموکراتیک" وەسف کرد.
هۆشداریشی دا کە هەژمارە سیاسییە کورتخایەنەکان و "نکۆڵیکردن" دەکرێت سەقامگیری درێژخایەن تێکبدەن، داوای کرد سەرنجی نوێ بخرێتە سەر پێکەوەژیان و ژیانی سیاسی هاوبەش.
لە ململانێوە بۆ "بونیادنانی ئەرێنی"
ئۆجەلان داوای گواستنەوەی کرد لەوەی کە وەک "قۆناغی نەرێنی" (کە بە ململانێ دەناسرێتەوە) بۆ "قۆناغی بونیادنانی ئەرێنی" لەسەر بنەمای کۆمەڵگەی دیموکراسی و چوارچێوە یاساییەکان. جەختی کردەوە کە قۆناغی داهاتوو دەبێت بە تەواوی توندوتیژی تێدا دووربخرێتەوە و لەبری ئەوە سەرنج بخرێتە سەر گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و سیاسی گشتگیر.
وتیشی: "ئامانجەکە بونیادنانە لەگەڵ کۆمەڵگەدا،" ئاماژەی بەوەش کرد کە هەموو گروپەکان — بە پێکهاتە نەتەوەیی، ئایینی و کولتوورییەکانەوە — دەبێت ڕۆڵیان هەبێت لە داڕشتنی داهاتوویەکی دیموکراسی لە ڕێگەی بەشدارییەکی ڕێکخراو و ئاشتییانە.
گەرەنتی یاسایی و مافە دیموکراسییەکان
بەشێکی گرنگی پەیامەکە پێویستی بە گەرەنتی یاسایی بەهێز بوو بۆ پشتگیریکردن لە وەرچەرخانی دیموکراسی. ئۆجەلان باسی لەوە کرد کە زۆرێک لە قەیرانەکانی ئێستا سەرچاوەکەیان نەبوونی چوارچێوەیەکی یاسایی دیموکراتییە و داوای پاراستنی دەستووری کرد بۆ دەستەبەرکردنی ئازادی ڕادەربڕین، ڕێکخراوەیی و شوناس.
داکۆکی لە مۆدێلێکی هاووڵاتیبوون کرد کە لەسەر بنەمای پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەت بێت نەک شوناسی نەتەوەیی، و جەختی کردەوە کە ئایین، زمان و نەتەوە "ناکرێت بەسەر کەسدا بسەپێندرێن."
ڕەهەندە هەرێمییە فراوانەکان
ئۆجەلان ئەم دەسپێشخەرییەی تەنها بۆ تورکیا بە گرنگ نەزانی، بەڵکو بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش، و ئاماژەی بەوە کرد کە یەکگرتنی دیموکراسی دەتوانێت ڕێگەیەک بێت بۆ دەربازبوون لە قەیرانە هەرێمییەکان کە پەیوەستن بە پێکەوەژیان و حوکمڕانی.
لە کۆتاییدا جەختی لە ڕۆڵی ژنان کردەوە وەک "هێزی بزوێنەری یەکگرتنی دیموکراسی" و داوای زمانی سیاسی کرد کە ڕەگی لە دیالۆگ، ڕێزی یەکتر و تێگەیشتنی هاوبەشدا بێت.
ئەم پەیامە لە کاتێکدایە کە مشتومڕەکان سەبارەت بە داهاتووی پرۆسەی ئاشتی و ئاستی ئەو چاکسازییە سیاسی و یاساییانەی کە دەتوانن هاوکاری گواستنەوەی پڕۆسەکەبن بۆ دوورکەوتنەوە لە ململانێی چەکداری، بەردەوامن.