زیاتر لە ٢٢٠ پەرلەمانتاری عێراق هەوڵی شکاندنی بنبەستی سیاسی دەدەن لە ڕێگەی دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار
پەرەگراف- پڕۆسەی سیاسی چەقبەستووی عێراق لەبەردەم هەوڵێکی نوێی پەرلەمانتاراندایە کە دەیانەوێت بە دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار کۆتایی بە چەقبەستن بهێنن و دەرگا بە ڕووی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتدا بکەنەوە، بۆ ئەوەش زیاتر لە ٢٢٠ پەرلەمانتار یاداشتێکیان واژۆکردووە کە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتوو دانیشتنی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار ئەنجام بدرێت.
ئەوە لەکاتێکدایە ناکۆکییە قووڵەکانی نێوان لایەنە کوردی و شیعییەکان لەناوخۆیاندا بەردەوامە لەسەر کاندیدی پۆستەکانی سەرۆککۆمارو سەرۆکوەزیران.
دیلان غەفوور، پەرلەمانتاری یەکێتی لە بەغداد بە پەرەگرافی وت "تائیستا زیاتر لە ٢٢٠ ئەندامی پەرلەمان واژۆیان لەسەر داواکارییەک کردووە بۆ ئەنجامدانی دانیشتنێک لە ٣٠ی ئازاردا بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار"، هەنگاوێک کە وەک کلیلێک بۆ کردنەوەی بنبەستە سیاسییە گشتییەکە دەبینرێت. هەموو لایەنە کوردییەکان واژۆیان لەسەر داواکارییەکە کردووە جگە لە پارتی دیموکراتی کوردستان، ئەمەش جەخت لەسەر بەردەوامیی درز و ناکۆکییەکانی ناو ماڵی کورد دەکاتەوە.
بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان، تەنیا ٥٠ واژۆ پێویستە بۆ خستنەبەرنامەی کاری دەنگدان بۆ سەرۆککۆمار. بەڵام گرێدانی دانیشتنەکە پێویستی بە نیسابی یاسایی دوو لەسەر سێی ئەندامان (١٦٦ پەرلەمانتار) هەیە، و هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریش پێویستی بە لانیکەم ٢٢٠ دەنگ هەیە؛ ئەو مەرجانەی کە چەندین جار هەوڵەکانی پێشوویان شکست پێهێناوە.
دیلان غەفوور وتی: "بارودۆخی عێراق و شەڕ و گرژییەکانی ناوچەکە هەڵبژاردنی سەرۆککۆمارێکی نوێ دەخوازێت" ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم هەنگاوە ڕێگە خۆش دەکات بۆ ئەوەی سەرۆککۆمار کەسێک بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران ڕابسپێرێت بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ.
بەپێی یاسا سەرۆککۆمار کاندیدێک بۆ سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆنی پەرلەمان ڕادەسپێرێت. بەڵام لایەنە شیعەکان، کە باڵادەستن لە پەرلەماندا، لەسەر ئەوەی کێ پۆستەکە وەربگرێت بە توندی دابەشبوون. ناکۆکییەکانیان دوای ئەوە زیاتر بوو کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، کاندیدکردنی نوری مالیکی، کاندیدی سەرەتایی چوارچێوەی هەماهەنگی، ڕەتکردەوە بەهۆی نیگەرانییەکان لە پەیوەندییەکانی مالیکی لەگەڵ ئێران.
بەرپرسانی عێراقی دەڵێن واشنتۆن هۆشداریی داوە لە ئەگەری سەپاندنی سزا بەهۆی هەڵبژاردنی سەرۆکوەزیرانی داهاتوو، و فشاری کردووە بۆ ئەنجامدانی چاکسازیی فراوانتر، لەوانەش سنووردارکردنی هەژموونی گروپە چەکدارەکانی دەرەوەی کۆنتڕۆڵی دەوڵەت. ئەم دەستوەردانە زیاتر ڕیزەکانی شیعەی لێکترازاندووە، بە جۆرێک هەندێک لە هاوپەیمانەکانی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیران، خەریکی پێداچوونەوەن بە پشتگیریکردنیان بۆ مالیکی.
لە هەمان کاتدا، پۆستی سەرۆککۆمار ــ کە بەپێی ڕێککەوتنی دابەشکردنی دەسەڵاتی دوای ٢٠٠٣ بۆ کوردە ــ بووەتە مەیدانێکی دیکەی کێبڕکێ. لەتیف ڕەشید، سەرۆککۆماری ئێستا، هەوڵی بەدەستهێنانی خولی دووەم دەدات. یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان نزار ئامێدی کاندید کردووە، لە کاتێکدا پارتی دیموکراتی کوردستان فوئاد حسێنی کاندید کردووەو هیچ ڕێککەوتنێک لەنێوان ئەو دوو لایەنە باڵادەستەی هەرێمی کوردستاندا نییە.
مەترسییەکان بەهۆی تێپەڕبوونی وادە دەستوورییەکان زیاتر بوون. پەرلەمان دەبوو تا ١ی شوبات سەرۆککۆمار هەڵبژێرێت، بەڵام دانیشتنە یەک لە دوای یەکەکان بەهۆی نەبوونی نیسابی یاسایی و ڕێکنەکەوتن شکستیان هێنا.
ئێستا عێراق لە نێوان ڕکابەرییە ناوخۆییەکان و فشارە دەرەکییەکاندا گیری خواردووە. لە کاتێکدا سەرکردە سیاسییەکان بە ئاشکرا متمانەی خۆیان نیشان دەدەن، بەڵام بەرژەوەندییە دژبەیەکەکانی لایەنە ناوخۆییەکان و هێزە بیانییەکان ــ بەتایبەتی واشنتۆن و تاران ــ بەردەوامن لە داڕشتنی ئەنجامەکان.
ئایا دانیشتنە پێشنیارکراوەکەی ڕۆژی دووشەممە بنبەستەکە دەشکێنێت یان تەنیا درێژەی پێدەدات؟ ئەمە نەک تەنیا حکومەتی داهاتوو، بەڵکو سەقامگیریی سیستەمە سیاسییە لەرزۆکەکەی عێراقیش دیاری دەکات.